In memoriam Els Klaasen van Halst

21 januari 1997 is de as van pappa verstrooid.

Op Noorderveld.

Elske, het was jouw wens om weer samen met jouw Frits te zijn.

In het begin vond Els de naam Klaasen vreselijk. Het is ook een hele overgang, als je geboren bent als Van Halst. Maar mamma hield van pappa. Van die lekker lange vent.

Op een foto uit december 1945 schreef ze:

“voor Frits. Elske. Liefde overwint alles.”

Dus werd ze mevrouw Klaasen.

Dat koste haar wel haar baan. In 1950 mocht een getrouwde vrouw niet bij de overheid werken. Ook niet als kleuterleidster. De gemeenteraad moest er aan te pas komen om de opzegtermijn vol te maken.

Dertig jaar lang was mamma fulltime huisvrouw.

Eerst in Leiden, op zolder bij haar schoonouders. Samen met Frits had ze daar haar eigen stek. Zonder het jonggetrouwde stel, hadden Frits senior en Lydia hun huis uit gemoeten. De gemeente vond hun huis als gevolg van de heersende woningnood te groot voor een ouder echtpaar.

Vervolgens runde mamma het huishouden in Bergen op Zoom (waar mijn broer werd geboren) in Utrecht (waar ik werd geboren) en in Nieuwegein.

In Utrecht had mamma in het begin moeite om te aarden. Voor het eerst bij de bakker in Lombok, dacht ze dat ze in het buitenland was terecht gekomen. Ze kon het platte Utregs niet verstaan.

Dat mijn moeder uit Haarlem kwam, heb ik mijn hele schooltijd geweten. Als ik ook maar een vleugje Utregs oppikte, dan werd ik thuis bits terecht gewezen.

Mamma zorgde voor ontbijt, de lunch en het avondeten. Vooral dat laatste viel haar zwaar. Als ze uit eten ging, of bij iemand anders at, vond ze het eten altijd lekkerder. Vooral omdat ze het niet zelf had hoeven klaar maken.

Maar als oom Barend kwam, dan maakte ze gehakt ballen!

Mamma hield van het verleden. Ze genoot van kostuum series. Vooral die van de BBC. We vonden tientallen banden met opnames van The House of Elliot. Ook heb ik met haar genoten van The Onedin Line en vele andere series en films.

Ongetwijfeld komt mijn passie voor geschiedenis van mamma. Tijdens mijn studie vertelde ik haar tijdens de afwas, wat ik leerde op de universiteit.

Steeds vaker kreeg mamma van familie en vrienden foto’s van haar jeugd in Haarlem toegestuurd. Die heeft ze verzameld in een doos. Geordend op onderwerp. Samen met krantenknipsels. Als ik bij haar kwam, dan liet ze zien.

Dertien jaar woonde ze op de Garenkokers kade, naast haar nicht Truus. Afgelopen maart ben ik samen met mijn moeder daar nog geweest. De foto’s die ik toen maakte heeft ze tot het laatst bij zich gehouden.

Haar hele leven is mamma blijven houden van de zee. In de zomer ging ze met neven en nichten, waaronder Niesje, naar het strand en de Kennemer duinen. Tot mijn twaalfde gingen we ieder jaar op vakantie naar hetzelfde vakantiehuisje in St. Maartenzee. En daarnaast vaak met Tante Nies, Oom Barend en de jongens naar de Kennemer duinen. Of met Oma vanuit Leiden naar Noordwijk.

Na het overlijden van opa kochten pappa en mamma een Caravan. De weekenden waren werden gevuld met kampjes van de NCC. Mamma zorgde dat de caravan werd ingeruimd. En zodra pappa van zijn werk kwam, gingen we op pad. Zo brachten we weekendjes door op natgeregende weilanden, zonnige duinen en werd er veel ge-jeu-de-bouled. Frankrijk werd de belangrijkste vakantiebestemming. Met de Caravan en meestal aan de kust.

Mamma was ook creatief. Tijdens haar revalidatie in Doorn, ontdekte ze de pottenbakkersschijf. Dit werd haar passie. Vooral voor boetseren had ze een gave. Ze bracht klei tot leven. Veel van wat ze maakte gaf ze weg of werd verkocht.

Zodra mijn broer en ik het huis uit waren, kon ze zich toeleggen op deze hobby. Dat hield ze vijfentwintig jaar vol. Op Zuilenstein, thuis en in het atelier bij Lea.

Tijdens de crematiedienst vertoonden we een impressie van haar werk.

Mamma maakte op bestelling en spontaan de mooiste dingen voor alle gelegenheden.

Voor de fietsclub van Alfred maakte ze prijsjes, voor de jeu de boules club van pappa een mascotte.

Aangezien ik gek was op strips, kreeg ik een verzameling striphelden. Eppo, Asterix, Obelix, Kuifje en Lucky Luke.

Voor Bianca maakte ze beeldjes van haar katten, Coco en Annabelle. Na de geboorte van Elianca, maakte ze het geboortekaartje na als reliëftegel. En later volgde Lala.

Ook maakte ze veel variaties op de Els, de boom van verleden, heden en toekomst. Diverse keren haalde ze de krant. Ook kwam haar werk op exposities terecht.

Tussendoor loste mamma de ene kruiswoordpuzzel na de andere op. Daarmee won ze bij een prijsvraag van het Makado center nog een rondvlucht boven Nieuwegein.

In één van haar vele plakboeken kwam ik de reportage tegen.

Toen pappa eenmaal in de VUT zat, waren pappa en mamma weinig thuis. Weekenden en midweken bij de NCC. Voor- en najaar op reis. Meestal naar Frankrijk. Maar ook lange reizen naar Portugal en Polen. Zo werd ik in 1990 door de Nederlandse ambassade in Polen gebeld, omdat hun reisgenoten autopech hadden. De Citroën CX kon in Polen niet worden gemaakt. Of ik de ANWB wilde bellen om hem naar de dichtstbijzijnde dealer (in Berlijn!) te laten slepen.

Na de dood van Pappa had mamma nog één grote wens. Ze wilde naar Malta. In 1997 maakten we die reis. Dat was de tweede keer dat ze vloog.

Sinds 1976 woonde mamma in Nieuwegein. Eerst in de Batau, later in Galecop.

Daar had ze tot haar eind willen blijven. Op boerderij Bos.

Dank aan diegenen die alles op alles hebben gezet om dat mogelijk te maken.

De thuiszorg, Mieke en de maaltijden van Hoekwater.

Helaas was het vorig jaar niet meer vol te houden. Ook de Conickshof wil ik bedanken. Ook al was haar tijd daar veel te kort.

Tot slot willen we afscheid nemen van mama zoals ze was.

Creatief en zorgzaam.

Mamma, we zullen je missen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *